BMW E3 – poradnik kupującego
Protoplasta serii 7 nie należy do najbardziej pożądanych klasyków bawarskiej marki. Limuzyna BMW E3 pozostaje w cieniu cenionego i pięknego modelu E9, z którym jest spokrewniona technicznie. To jeden z pierwszych luksusowych sedanów stworzonych z myślą o kierowcy.
BMW 2500 (E3) @BMW
BMW E3 – WERSJE, SILNIKI
E3 produkowano w dwóch rozstawach osi. Odmiana przedłużona o 10 cm ma w oznaczeniu na tylnej klapie literę „L”. Dodatkowa przestrzeń była przeznaczona dla pasażerów tylnej kanapy, wydatnie zwiększając miejsce na nogi. Przez 9 lat produkcji auto systematycznie modernizowano. Pierwszy lifting przeprowadzono w 1971 roku. Wtedy do jednostek typu M30 o pojemnościach 2,5 i 2,8 litra dołączył motor 3-litrowy. Wprowadzono też niewielkie zmiany wyglądu zewnętrznego, głównie w zakresie atrapy chłodnicy, kratek wentylacyjnych w słupku C oraz tylnych lamp. Kolejne istotne zmiany przeprowadzono latem 1973 r. Zmieniono kierownicę na czteroramienną, wprowadzono regulację wysokości fotela kierowcy i elektryczne sterowanie lusterek. W 1975 r. wycofano z oferty gaźnikowy wariant największego silnika 3,3, dostępnego wyłącznie w wersji z długim rozstawem osi. Przeprojektowano też wygląd zagłówków – od tej pory ich wsporniki były rozstawione węziej. Najlepiej wyposażone egzemplarze E3 mają na pokładzie klimatyzację, "elektrykę" szyb i szyberdachu, aluminiowe felgi, szperę i tylne zawieszenie Nivo. Z ciekawszych odmian omawianego auta warto wspomnieć o wykonanej w kilkunastu egzemplarzach na rynek brytyjski wersji kombi. Auta w wersji amerykańskiej miewają odmienne wyposażenie i elementy układu napędowego od europejskich odpowiedników. Przykładowo, w USA sprzedawano model o nazwie Bavaria, który łączył silnik z 2800 z uboższym wyposażeniem 2500. SILNIKI: 2494 cm³ (2500), dwugaźnikowy, 150 KM, 215 Nm 2788 cm³ (2800, 2.8 L), dwugaźnikowy, 170 KM, 240 Nm 2985 cm³ (3.0 S, 3.0 L), dwugaźnikowy, 180 KM, 260 Nm 2985 cm³ (3.0 Si), wtrysk D-Jetronic, 200 KM, 277 Nm 2985 cm³ (3.0 Si), wtrysk L-Jetronic, 195 KM, 272 Nm 3299 cm³ (3.3 L), dwugaźnikowy, 190 KM, 300 Nm 3210 cm³ (3.3 Li), wtrysk L-Jetronic, 200 KM, 290 Nm
BMW 2800 (E3) @BMW
![](https://publico.azureedge.net/Images/9f62c3e5-bdee-4498-b24e-dcedcdc461a3.jpg)
BMW E3 – CENY W POLSCE I ZA GRANICĄ
E3 w polskich ogłoszeniach trafia się rzadko. Większość egzemplarzy oferowanych jest w jednakowym stanie – z działającym silnikiem i całkowicie skorodowaną karoserią. Ceny takich aut wahają się od 20 do 30 tys. zł. Sytuacja ta jest odzwierciedleniem cen w Niemczech, gdzie samochód w podobnej kondycji można kupić już za 8-9 tys. euro. Wydatki, które trzeba będzie ponieść na profesjonalny remont takiego egzemplarza, będą jednak wielokrotnie większe. Na E3, które przeszło już odbudowę, należy przeznaczyć co najmniej 12-15 tys. euro. Zdarzają się też nigdy nieremontowane auta utrzymane w oryginalnym, idealnym stanie. Kosztują jednak powyżej 35 tys. euro. Cenę podbijają rzadko spotykane dodatki Alpina. Oryginalne felgi czy obniżone zawieszenie to dziś cenne rarytasy. Udało nam się trafić w 2020 roku na ogłoszenie z E3, które przejechało ponad 1 mln km. Pochodzące od pierwszego właściciela, utrzymane w całkowitej sprawności auto z kilkoma segregatorami dokumentującymi jego historię serwisową wyceniono wówczas na 15 tys. euro. Mimo wysokiego przebiegu sprzedający deklarpwał pełną gotowość samochodu do odbycia nawet najdalszej podróży.
BMW E3 – Części zamienne
Dostępność części jest umiarkowana, chociaż podzespoły eksploatacyjne można kupić bez problemu. W ASO kupicie elementy układu wtryskowego, ale części do gaźnika już nie. Przepływomierz kosztuje niecałe 3 tys. zł. Zakup oblachowania, detali wnętrza czy galanterii karoseryjnej jest trudny lub wręcz niemożliwy – jedyna nadzieja w portalach aukcyjnych.
BMW 3.3Li (E3) – DANE TECHNICZNE
LATA PRODUKCJI
1968-1977
WYPRODUKOWANO
ok. 221 tys. egzemplarzy wszystkich wersji
MASA WŁASNA
1580 kg
ROZSTAW OSI / DŁUGOŚĆ
2792 mm/4800 mm
PRĘDKOŚĆ MAKSYMALNA
208 km/h
ZUŻYCIE PALIWA
13-14 l/100 km
1968-1977
WYPRODUKOWANO
ok. 221 tys. egzemplarzy wszystkich wersji
MASA WŁASNA
1580 kg
ROZSTAW OSI / DŁUGOŚĆ
2792 mm/4800 mm
PRĘDKOŚĆ MAKSYMALNA
208 km/h
ZUŻYCIE PALIWA
13-14 l/100 km
BMW E3 – STRONY INTERNETOWE
www.bmw-e3-club.de – Klub posiadaczy E3. Dużo informacji historycznych i porad eksploatacyjnych. www.shop-bmw-classic.de — Internetowy katalog i sklep z oryginalnymi częściami zamiennymi do klasycznych BMW. www.orr-bmw.pl – Ogólnopolski Rejestr Rekinów. Forum dyskusyjne, porady techniczne, informacje o zlotach.
BMW E3 – JEŚLI NIE E3, TO…
1. MERCEDES S W108/W109 Król swojej klasy, zapewnia wyższy komfort jazdy niż E3. Produkowany w dwóch rozstawach osi, także w wersjach z silnikami V8. Design pochodzi jednak z poprzedniej epoki. 2. JAGUAR XJ 2. SERII Brytyjski arystokrata bywa rozkapryszony, awaryjny i trudny w eksploatacji. Można go mieć z aksamitnie pracującą i wyjątkowo paliwożerną jednostką V12 pod maską. 3. OPEL DIPLOMAT B Stylizowanego po amerykańsku sedana klienci nie pokochali. Nie przekonało ich ani bogato wyposażone wnętrze, ani mocny silnik V8. Wyprodukowano niespełna 24 tys. szt.
BMW E3 – NADWOZIE/WNĘTRZE
Karoseria E3 jest jednym z ulubionych posiłków korozji. To właśnie z tego powodu tak mało egzemplarzy dotrwało do dziś. Opisanie wszystkich miejsc, które są atakowane przez rdzę, zajmie kilka linijek tekstu. No to zaczynamy: mocowania kolumn przedniego zawieszenia, krawędzie błotników przednich i tylnych, wewnętrzne nadkola, progi, punkty podparcia podnośnika, podłoga bagażnika i okolice słupków C. Auto rdzewieje od środka. Bywa, że na pierwszy rzut oka nadwozie wygląda nieźle, ale np. po zdjęciu przednich błotników naszym oczom ukazuje się obraz nędzy i rozpaczy. Uwaga na sparciałe uszczelki szyb – wilgoć wnikająca do wnętrza może dokonać w nim szybkiej destrukcji. Podobna sytuacja jest w bagażniku. Tak, dochodzą jeszcze możliwe nieszczelności przy tylnych lampach. Warto rzucić okiem na skrzynkę narzędziową, zamontowaną na tylnej klapie. Jeżeli na kluczach i wkrętaku jest rudy nalot, może to oznaczać, że do wnętrza kufra przecieka woda. Ze względu na bardzo kiepską dostępność części blacharskich odbudowa karoserii jest czasochłonna i droga. Niektóre elementy trzeba po prostu dorabiać. Dobrą stroną jest to, że dzięki smukłej sylwetce samochód wygląda bardzo lekko. I tak jest w istocie. Sedan E3 w stosunku do spokrewnionego coupé E9 jest… lżejszy o kilkadziesiąt kilogramów. Duża powierzchnia przeszklona zapewnia doskonałą widoczność w każdą stronę. Do jakości wykonania wnętrza nie ma większych zastrzeżeń. Komfortowe, dość miękkie fotele nie męczą pleców nawet na długiej trasie, a gruba, welurowa tapicerka rzadko kiedy się przeciera. Oryginalna ogromna kierownica ma cienki wieniec, dlatego wielu użytkowników wymieniło "fajerę" na element akcesoryjny lub pochodzący z późniejszych modeli. Elektryka szyb nie występuje często. Po latach niestety trzeba się liczyć z koniecznością jej naprawy – nowe silniki elektryczne do szyb są już niedostępne. Klimatyzacja czasami znajduje się na pokładzie samochodów sprowadzonych z USA lub cieplejszych krajów. Nawet jeśli jest sprawna, nie ma co liczyć na jej wysoką skuteczność w schładzaniu wnętrza.
![](https://publico.azureedge.net/Images/ae38cb5d-41a5-48f5-b8cf-c9d21682f9c5.jpg)
BMW 2500 (E3) @BMW
BMW E3 – Napęd
Sześciocylindrowe silniki z rodziny M30 produkowano do pierwszej połowy lat 90. Żywot zakończyły dopiero w modelu E32. To motory znane z wysokiej trwałości i doskonałego, nieco chrapliwego dźwięku. Dzięki tym jednostkom E3 była jedną z najszybszych limuzyn swoich czasów, znakomicie sprawdzając się w czasie długich podróży lewym pasem autostrady. Newralgicznym punktem motorów M30 jest układ chłodzenia. Z tego powodu po zakupie warto profilaktycznie wymienić sprzęgło wiskotyczne wentylatora. Sprawdzić należy też stan gumowych węży i zbiorniczka wyrównawczego. Zaniedbania eksploatacyjne mogą prowadzić do pękania głowicy. Niebieski dym przy zmianach obciążenia oznacza prawdopodobnie konieczność wymiany uszczelnień trzonków zaworowych. Prawidłowe ustawienie gaźników i instalacji wtryskowej wymaga doświadczonego mechanika. Bywa, że w sterownikach układu wtryskowego pojawiają się zimne luty. Nie ma większych problemów z zakupem filtrów czy elementów układu zapłonowego. Dostępne są zarówno oryginały, jak i zamienniki. Zakładając w miarę regularną eksploatację, należy się liczyć ze zużyciem paliwa wynoszącym 17-18 l/100 km w ruchu miejskim i 10-12 l/100 km w trasie. Automatyczne skrzynie biegów miały trzy przełożenia i w zależności od modelu pochodziły od ZF lub Borg Warner. Działały płynnie, chociaż podnosiły zużycie paliwa i wyraźnie ograniczały osiągi. Względem przekładni manualnych przyspieszenie 0-100 km/h było gorsze o ok. 2 sekundy. Czterobiegowe manuale produkowały ZF i Getrag. Pierwsze z nich trafiały do aut w początkowym okresie produkcji. Użytkownicy narzekali na szybkie zużywanie się synchronizatorów drugiego biegu.
![](https://publico.azureedge.net/Images/ccb2f1b2-6800-4cb1-83fd-bbe9c2b0db83.jpg)
BMW 2800 (E3) @BMW
BMW E3 – PODWOZIE
W założeniu E3 miało być autem, które przy zachowaniu odpowiedniego komfortu da przyjemność z jazdy znaną z mniejszych modeli BMW. Trzeba przyznać, że konstruktorzy zadanie wykonali na piątkę. Limuzyna prowadzi się zwinnie i chętnie pokonuje zakręty, zwłaszcza z opcjonalnym zawieszeniem o nieco utwardzonych nastawach. Co ważne z punktu widzenia użytkownika, układ nie jest nadmiernie skomplikowany, a jego naprawa nie zrujnuje kieszeni. Z jednym wyjątkiem – układem samopoziomowania tylnej osi. W fabrycznym katalogu części zdecydowana większość elementów Nivo figuruje z dopiskiem "niedostępny". Jeżeli system jest niesprawny, pozostaje albo próba naprawy, albo jego wymontowanie i zastosowanie klasycznych sprężyn i amortyzatorów. Wielu użytkowników awarię Nivo potraktowało jako pretekst to montażu sportowego zawieszenia. Za dopłatą producent oferował mechanizm różnicowy ze szperą. Element ten chętnie dokupowali ci, którzy mieszkali w terenie górzystym, w pewien sposób rekompensując sobie brak napędu na wszystkie koła. Pochwały kierujemy w stronę układu hamulcowego. Dwuobwodowy system z czterema tarczami był wyposażeniem standardowym niezależnie od wersji.
BMW 2800 CS (E9) @BMW